Czym są instrumenty pochodne? (Często zadawane pytania)

Ostatnia aktualizacja: 16 listopada 2026

Instrumenty pochodne to kontrakty stanowiące umowę kupna lub sprzedaży aktywa bazowego po ustalonej cenie i w ustalonym terminie. Pozwalają uzyskać ekspozycję na zmiany ceny aktywa – zarówno wzrosty, jak i spadki – bez konieczności jego posiadania.

Dlaczego handlować instrumentami pochodnymi?

Handel instrumentami pochodnymi różni się od bezpośredniego handlu aktywem bazowym pod kilkoma względami:

  • Zysk w obu kierunkach: Zajmij pozycję long, gdy oczekujesz wzrostu cen, lub krótką, gdy spodziewasz się ich spadku.
  • Dźwignia: Kontroluj większą pozycję przy mniejszym kapitale, zwielokrotniając potencjalne zyski i straty.
  • Hedging: Chroń posiadane aktywa przed niekorzystnymi ruchami cen.
Ostrzeżenie o ryzyku:

Kontrakty i instrumenty

Kraken Derivatives oferuje zarówno kontrakty wieczyste, jak i z terminem zapadalności (miesięczne i kwartalne) – wszystkie z liniową wypłatą.

Pełne informacje o dostępnych kontraktach znajdziesz tutaj:

Uwaga:

Kontrakty liniowe (Multi-M) mają bezpośredni profil wypłaty 1:1. Jeśli cena zmieni się o 10% na Twoją korzyść, Twój zysk wynosi 10%. P&L jest domyślnie rozliczany w USD, z opcją wyboru innej waluty zabezpieczenia.

Każdy kontrakt jest wart 1 SOL.

Cena rośnie do 105 $ i sprzedajesz.

(Cena wyjścia − Cena wejścia) × Wielkość pozycji

(105 − 85) × 1 000 = zysk 20 000 USD

Multi-M

Instrumenty pochodne Multi-M umożliwiają handel szeroką gamą par z wieloma aktywami jako zabezpieczeniem. Podobnie jak w handlu na margin na giełdzie spot Kraken, twoje pozycje mogą być zabezpieczone walutą tradycyjną, kryptowalutami lub stablecoinami – wszystko w ramach jednego portfela.

Zysk i strata (P&L) w trybie Multi-M są domyślnie rozliczane w USD, ale możesz zmienić walutę wypłaty na dowolne obsługiwane aktywo stanowiące zabezpieczenie. Straty są zawsze realizowane w USD. Jeśli Twój portfel nie zawiera wystarczającej ilości USD na pokrycie straty, nastąpi konwersja z innej waluty zabezpieczenia i zostanie naliczona opłata za konwersję.

Opłaty i prowizje

Opłaty transakcyjne są ustalane według modelu maker/taker na podstawie Twojego 30-dniowego wolumenu obrotu. Wyższy wolumen oznacza niższe opłaty. Szczegóły znajdziesz w tabeli opłat.

Stopa finansowania to okresowa płatność między posiadaczami długich i krótkich pozycji na kontraktach wieczystych. Jest wyznaczana na podstawie premii lub dyskonta kontraktu wieczystego względem ceny indeksowej.

Tak. Jeśli konieczne jest rozliczenie zysków i strat, finansowania lub opłat transakcyjnych, a twój portfel nie zawiera wystarczającej ilości USD, zabezpieczenie w innej walucie zostanie automatycznie skonwertowane i naliczona zostanie opłata.

 

Odsetki: Mogą być naliczane w przypadku dużych niezrealizowanych strat niepokrytych przez USD.

Szczegółowe informacje znajdziesz w sekcji Opłaty za instrumenty pochodne Multi-M.

Margin i ryzyko

Linear Multi-M

Dowolna waluta zabezpieczenia obsługiwana w portfelu Multi-M może być użyta jako margin dla pozycji na dowolnym kontrakcie Multi-M.

Multi-M oferuje zarówno cross margin, jak i izolowany margin.

Cross margin wykorzystuje całe saldo portfela jako zabezpieczenie.

Nie. Proces ochrony kapitału i system przypisywania pozycji Kraken gwarantują, że likwidacje nigdy nie prowadzą do ujemnych sald – bez konieczności korzystania z funduszu ubezpieczeniowego ani mechanizmu clawback. Jeśli likwidacji nie można zrealizować w księdze zleceń, uruchamiana jest procedura uporządkowanego zamknięcia: pozycja jest najpierw oferowana animatorom rynku (market makerom), a w ostateczności zamykana przymusowo, aby zapobiec stratom systemowym. 

Zasady handlu

Zależy to od Twojego celu. Kontrakty wieczyste najlepiej sprawdzają się przy pozycjach długoterminowych – nie wygasają i nie wymagają rolowania, choć wiążą się ze stopą finansowania, która może być dodatnia lub ujemna. Kontrakty wieczyste oferują zazwyczaj najwyższą płynność.

Pozycja zostanie rozliczona pieniężnie według kursu odpowiadającego cenie rynku spot instrumentu bazowego.

Różnica wynika przede wszystkim z nierównowagi popytu i podaży. Przy silnym popycie na lewarowaną ekspozycję long instrumenty pochodne mogą być notowane z premią względem ceny spot. Sytuacja odwrotna prowadzi do dyskonta. Na rynkach tradycyjnych rolę odgrywają też takie czynniki jak stopy procentowe i dywidendy.

Kraken Derivatives nie jest stroną przeciwną Twoich transakcji. Po złożeniu zlecenia system transakcyjny dopasowuje je do przeciwstawnego zlecenia innego klienta. Giełda zastrzega sobie prawo do odrzucenia zleceń, które mogłyby prowadzić do manipulacji rynkiem lub innych nieuczciwych praktyk.

Nie w tym samym terminie zapadalności. Jeśli posiadasz pozycję long i złożysz zlecenie sprzedaży tej samej wielkości na tym samym kontrakcie, pozycja long zostanie zamknięta. Możesz jednak utrzymywać pozycję long w jednym terminie zapadalności (np. wieczystym) i pozycję short w innym (np. miesięcznym o stałym terminie) na tym samym aktywie.

Tak. Możesz zamknąć dowolną pozycję w dowolnym momencie, składając zlecenie przeciwne (sprzedaż zamyka pozycję long, zakup zamyka pozycję short). Twoje zobowiązania przejmuje strona po drugiej stronie transakcji zamknięcia.

Nie, chyba że istnieją otwarte zlecenia z limitem ceny, które – po zrealizowaniu – zamknęłyby pozycję. W takim przypadku system traktuje je jako zlecenia zamknięcia, a wszelkie dodatkowe zlecenia na ten sam kontrakt są uznawane za zlecenia otwarcia nowej pozycji wymagające margin. Szczegóły znajdziesz w sekcji Rodzaje zleceń.

Gotów, aby rozpocząć handel?

CelArtykuł
Handel instrumentami pochodnymi Multi-M (liniowymi)Handel instrumentami pochodnymi z wieloma zabezpieczeniami
Przejrzyj pełny słownik instrumentów pochodnychSłownik handlu instrumentami pochodnymi
Zadaj więcej pytańSkontaktuj się z Działem wsparcia Kraken