Wymogi margin dla portfolio opcji

Ostatnia aktualizacja: 7 października 2026

Uwaga:

Netting między aktywami zostanie wycofany 15 października 2026 r.

Wstęp

Niniejszy dokument zawiera kompleksowe omówienie techniczne Systemu Margin Portfelowego dla Opcji – opisuje jego metodologię, obliczenia margin oraz strategie zarządzania ryzykiem.

Margin portfelowy to metodologia margin oparta na ryzyku, która wyznacza wymogi margin na podstawie całkowitego ryzyka portfolio, a nie z góry zdefiniowanych strategii. Podejście to ma na celu ściślejsze dopasowanie wymogów margin do rzeczywistej ekspozycji na ryzyko łącznych pozycji w portfolio.

System margin portfelowego kompensuje ryzyko między różnymi instrumentami o podobnych aktywach bazowych. W porównaniu z tradycyjnym systemem margin, który sumuje indywidualne wymogi margin, poprawia efektywność kapitałową. Wprowadza jednak większą złożoność w obliczeniach margin.

Metodologia obliczania margin

Czynniki ryzyka

Wymóg margin obliczany jest na podstawie pięciu głównych czynników ryzyka:

1
Ryzyko rynkowe niedeltowe – mierzy wynik P&L w najgorszym scenariuszu w testach warunków skrajnych ceny i zmienności zgodnie z metodologią SPAN.
2
Bezwzględna delta opcji – uwzględnia ryzyko likwidacji i wpływ rynkowy.
3
Delta netto portfolio – ujmuje potencjalne koszty hedgingu delta przed likwidacją.
4
Margin pozycji na kontraktach futures – zapewnia spójność z systemem margin dla kontraktów futures w trybie wielu zabezpieczeń (multi-collateral).
5
Netting między aktywami – umożliwia redukcję margin na podstawie korelacji aktywów.

1. Ryzyko rynkowe niedeltowe (strata w najgorszym scenariuszu w testach warunków skrajnych)

Ten komponent oblicza P&L portfolio w najgorszym przypadku dla wielu scenariuszy szoków cenowych i zmienności. Metodologia opiera się na modelu SPAN (Standard Portfolio Analysis of Risk) , ale z ulepszeniami dostosowanymi do obsługi opcji (istotna różnica polega na tym, że uwzględniamy wyłącznie portfolio zabezpieczone deltą):

•
23 różne scenariusze rynkowe symulują ruchy cen – przykładowo w zakresie od -15% do +15%, z dodatkowymi ekstremalnymi szokami wynoszącymi -45% i +45%.
•
Korekty zmienności oparte na historycznym zachowaniu implikowanej zmienności (IV) opcji oraz prognozach ryzyka.
•
Wpływ rozpadu theta: Dodatkowe mnożniki ryzyka stosowane dla opcji z ujemną theta – tj. tych, które tracą wartość w czasie – poprzez symulację przyspieszenia upływu czasu do wygaśnięcia.
•
Testy warunków skrajnych z zabezpieczeniem delta: Przyjmując zabezpieczenie delta po bieżących cenach dla scenariuszy szoków cenowych, uwzględniane jest wyłącznie ryzyko rezydualne (grecy wyższego rzędu).

2. Absolute Options Delta (wpływ rynkowy dużych ekspozycji na deltę)

Delta bezwzględna mierzy całkowitą ekspozycję kierunkową portfolio. Zapewnia to, że duże pozycje mają odpowiednie wymogi margin odzwierciedlające ryzyko likwidacji/wpływ rynkowy. Mimo że portfolio może charakteryzować się minimalnym ryzykiem rynkowym według miary Non-Delta Market Risk, portfolio o wysokiej delcie będzie narażone na ryzyko likwidacji. Dlatego delta pozycji opcyjnej jest obliczana w następujący sposób:

MaintenanceMarginFactor podany jest tutaj. Współczynnik 2 stosowany jest jako bufor.

Przykład:

Opcja	Delta	Pozycja	Cena bazowa
A	0,5	100	50 USD
0,5	-0,3	150	40 $

1
Oblicz bezwzględną nominalną ekspozycję na deltę:
(0.5 x 100 x 50) + (-0.3 x 150 x 40)=4300
2
Przyjmując, że współczynnik margines utrzymania (mm_factor) wynosi 0,01:
AbsOptionsDelta = 4300 x0.01 x2 = 86

3. Net Portfolio Delta (koszt hedgingu delty przed likwidacją)

Delta netto odzwierciedla ogólne odchylenie kierunkowe portfolio, uwzględniając zarówno opcje, jak i pozycje w kontraktach futures. Wskaźnik ten jest kluczowy dla ustalenia kosztów hedgingu przed likwidacją.

Metodologia:

•
Uwzględnia zarówno opcje, jak i kontrakty futures w portfolio.
•
Oblicza ekspozycję netto na deltę z uwzględnieniem hedgingu kontraktami futures.
•
Jako miarę ryzyka stosuje najmniejszą niezabezpieczoną ekspozycję.
•
Przelicza ekspozycję na deltę na wartość nominalną przy użyciu ceny indeksowej.
•
Stosuje dynamiczny współczynnik marginesu utrzymania do obliczenia wymaganego margin.

Przykład:

Instrument	Typ	Delta	Pozycja	Cena indeksowa
A	Opcja	100	100	50 USD
B	Opcja	200	200	50 USD
C	Future	-80	-80	50 USD

1
Oblicz deltę opcji:
options_delta = (0.5 x 100) + (-0.3 x 200) = 50 - 60 = -10
2
Oblicz deltę kontraktów futures:
underlying_delta= -80
3
Wyznacz ekspozycję netto delta:
min_net_portfolio_delta=
=minabs(options_delta), abs(options_delta + underlying_delta )=
=min10,abs(-10+(-80))=10
Wartość min_net_portfolio_delta jest ograniczona przez abs(options_delta), ponieważ uwzględniamy wyłącznie delta kontraktów futures, które stanowią offset dla delta opcji.
4
Przelicz na ekspozycję nominalną:
min_net_portfolio_delta_notional = 10 x 50 = 500
5
Zastosuj współczynnik marginu utrzymania (np. mm_factor = 0,01):
Net Portfolio Delta = 500 x0,01 = 5

4. Margin pozycji na kontraktach futures

Naliczanie marginu dla kontraktów futures odbywa się zgodnie z systemem marginu w trybie wielu zabezpieczeń (multi-collateral), aby wymagania dotyczące marginu dla kontraktów futures były spójne dla klientów handlujących wyłącznie kontraktami futures; stosujemy istniejący system marginu dla kontraktów futures w trybie multi-collateral.

Wymagania dotyczące marginu dla kontraktów futures sumuje się z wymaganiami obliczonymi dla opcji.

Uwaga: System marginu w trybie wielu zabezpieczeń (multi-collateral) różni się nieco od systemu dla kontraktów z pojedynczym zabezpieczeniem. W przypadku pojedynczego zabezpieczenia wymagania dotyczące marginu opierają się na cenie mark, a nie na średniej cenie wejścia. To podejście dla kontraktów w trybie wielu zabezpieczeń (multi-collateral) wybrano ze względu na jego przejrzystość dla klientów – początkowy margin jest stały dla danej wielkości pozycji i średniej ceny wejścia.

5. Cross-asset netting (redukcja ryzyka dzięki skorelowanym aktywom)

Cross-asset netting to mechanizm redukcji marginu, który pozwala systemowi margin portfelowego rozpoznawać skorelowane offsety ryzyka między różnymi instrumentami. Zamiast traktować wszystkie pozycje jako niezależne, system stosuje współczynnik korelacji, aby obniżyć łączne wymagania dotyczące marginu w przypadku aktywów historycznie wykazujących wzajemnie kompensujące się ryzyko.

System interpoluje między dwiema wartościami:

1
Najgorsza łączna strata per scenariusz dla wszystkich opcji.
2
Suma największych strat na każdym aktywie we wszystkich scenariuszach (metoda bardziej konserwatywna).

System interpoluje między tymi metodami, aby zachować równowagę między dokładnością pomiaru ryzyka a efektywnością kapitałową. Ta interpolowana wartość będzie traktowana jako ryzyko rynkowe non-delta portfolia. Parametr jest ustawiany przez administratora i mieści się w przedziale od 0 do 1.

Uwaga: Liczba ta wyraża wyłącznie korelację między BTC a ETH, ponieważ są to aktywa bazowe notowanych opcji i taki stan rzeczy ma się utrzymać przez pewien czas. W przypadku wprowadzenia kolejnych opcji metodologię należy zrewidować, aby obsługiwała 3 lub więcej odrębnych aktywów bazowych.

Przykład:

Scenariusz	Strata BTC ($)	Strata ETH ($)
1	-1 000	-2 000
2	-500	-2 500
3	-1 500	-1 500
4	-2 500	-500

Podejście 1: Najgorsza łączna strata w danym scenariuszu

Straty w każdym scenariuszu stanowią sumę strat poszczególnych aktywów. Przyjmuje się, że wszystkie straty w danym scenariuszu są addytywne – tzn. straty BTC i ETH są realizowane jednocześnie w pełnej wysokości.

Scenariusz	Całkowita utrata
1	-3 000
2	-3 000
3	-3 000
4	-3 000

Łączna strata w najgorszym przypadku wynosi -3000.

Podejście 2: Najgorsza strata na aktywo we wszystkich scenariuszach

Poniżej analizujemy najgorszą stratę dla każdego instrumentu z osobna, we wszystkich scenariuszach:

•
Najgorsza strata BTC we wszystkich scenariuszach: -2500 (Scenariusz 4)
•
Najgorsza strata ETH we wszystkich scenariuszach: -2500 (Scenariusz 2)

Łączny wymóg margin wynosi: -2500 + (-2500) = -5000.

Podejście to nie zakłada jednak, że BTC i ETH osiągają swoje najgorsze straty w tym samym scenariuszu.

Obliczanie margin na poziomie portfolio

Po obliczeniu powyższych czynników ryzyka dla poszczególnych pozycji, ostateczny wymóg margin na poziomie portfolio wyznacza się przez połączenie tych składowych w uporządkowany sposób:

OptionsMaintenanceMargin = max(CrossAssetNettedMarketRisk, AbsOptionsDelta)+ NetPortfolioDelta

Przyjmujemy maksimum z dwóch powyższych wartości, aby nawet w przypadku starannie zabezpieczonego portfolio nadal uwzględniać ryzyko likwidacji.

OptionsInitialMargin = OptionsMaintenance x MarginOptionsIMarginFactor

PortfolioMaintenanceMargin = OptionsMaintenanceMargin + FuturesMaintenanceMargin

PortfolioInitialMargin = OptionsInitialMargin + FuturesInitialMargin

OptionsIMarginFactor jest określany przez administratora.

W przypadku portfolio złożonego wyłącznie z długich pozycji w opcjach, margin początkowy ani margines utrzymania dla opcji nie mogą przekraczać ceny mark, która stanowi maksymalną możliwą stratę.